De witte tijger

Toen Douwe-Anne naar India kwam nadat ik daar voor mijn studieverlof twee maanden alleen was geweest bracht hij het boek “De witte tijger” van Aravind Adiga mee als vakantielectuur. Het was een schot in de roos. Het boek vertelde over de Indiase samenleving onomwonden dat wat ik inmiddels vaag begon te vermoeden.

Hoofdpersoon en verteller is Balram Halwai uit de stad Bangalore, 'het wereldcentrum van technologie en outsourcing' . Het boek bestaat uit een aantal lange brieven van hem aan de premier van China. Die zal India bezoeken om erachter te komen hoe het moderne India de laatste tijd tot zo’n enorme economische groei kon komen. Het liefst wil hij in India succesvolle ondernemers ontmoeten, want die heeft de volksrepubliek zelf niet. 'India heeft dan wel geen drinkwater, elektriciteit, riolering, openbaar vervoer, besef van hygiëne, discipline, beleefdheid of stiptheid - maar ondernemers hebben we wel' schrijft Halwai cynisch.

In de brieven vertelt hij het verhaal van zijn eigen weg naar de top. Hoe hij opgroeide in een straatarm plattelandsdorpje in de macht van rijke landheren, hoe hij vervolgens in Delhi als chauffeur en huisbediende van een rijke zakenman de kansen die het kapitalisme biedt leert kennen en uitbuiten. En hoe hij uiteindelijk aan het kapitaal komt waarmee zijn ondernemerschap begon. Het is een hilarisch relaas met duistere kanten en een donker geheim.

Aravind Adiga laat in dit boek een heel andere Indiase samenleving zien dan uit de folders van de toeristenbureaus naar voren komt. Met bijtende ironie schildert hij de harde werkelijkheid waarin de zogenaamde democratie stevig in de greep is van de alomtegenwoordige corruptie, waar de standenmaatschappij van het kastenstelsel en de koloniale tijd nog steeds een zwaar stempel drukt en waarin ondanks de spectaculaire economische groei het gevecht om te overleven door tallozen nog dagelijks wordt gevoerd.

Het boek was Adiga’s debuut. Het werd bekroond met de Man Booker Prize for fiction 2008. Adiga werd in 1974 geboren in Madras, studeerde in Oxford en New York en werkt als journalist voor The Financial Times en Time Magazine. Inmiddels kwam van zijn hand in India een tweede boek uit “Between the Assassinations” Het is een caleidoscopische bundel verhalen over de Indiase samenleving in de jaren tussen de moord op Premier Indira Gandhi (1984) en die op haar zoon Rajiv (1991). Het werd geschreven voor De Witte Tijger uitkwam, maar het is even lezenswaardig en levendig geschreven als zijn bekroonde boek. De Nederlandse vertaling hiervan (‘Tussen de aanslagen’) komt vermoedelijk in november uit.

Aravind Adiga - De witte tijger - ISBN: 9789023428954 - De Bezige Bij, 18,90 euro